صبح شد | خبر بدون خط قرمز 23 شهريور 1400 ساعت 9:12 http://www.sobhshod.ir/news/4651/گمانه-زنی-ها-درباره-بازگشت-ایران-بازار-نفت -------------------------------------------------- عنوان : گمانه‌زنی‌ها درباره بازگشت ایران به بازار نفت -------------------------------------------------- صنعت نفت ایران این روز‌ها با حسادت بیشتر به همسایگان نگاه می‌کند؛ مخصوصا که در این چند‌روزه اخباری منتشر شد که باید این حسادت را تحریک کرده باشد. متن : صبح شد: صنعت نفت ایران این روز ها با حسادت بیشتر به همسایگان نگاه می کند؛ مخصوصا که در این چند روزه اخباری منتشر شد که باید این حسادت را تحریک کرده باشد. در همسایگی ایران و در عراق و عربستان حرف هایی به سطح اخبار آمد که رقم هایی چشمگیر داشت: عراق ۲۷ میلیارد دلار با توتال قرارداد بست و سعودی پروژه گازی خود که مدت هاست بحث آن مطرح است، طرحی به ارزش ۱۱۰ میلیارد دلار را به روی سرمایه گذاران خارجی گشود. بر اساس آمار پس از مدت ها تولید عراق به سطح دوران پیش از کرونا بازگشته است که قطعا در بودجه این کشور نیز بازتاب خواهد داشت. اما در ایران وزیر نفت جدید کشور، اوجی، روز یازدهم شهریور به رسانه ها گفت: برای حفظ سقف تولید و حل این مسائل نیاز به سرمایه گذاری و در عین حال حفظ و نگهداشت تولید داریم. از سویی سالانه چهار میلیارد دلار در این حوزه ها هزینه یا سرمایه گذاری می شده، اما به دلیل نبود سرمایه گذاری در چند سال گذشته افتی شدید در میدان های نفت و گاز داشتیم و ظرفیت تولید کاهش یافته است. علاوه بر این پایه آخرین آمار اوپک در ماه آگوست، میزان تخمینی صادرات ایران رقمی حدود ۶۰۰ تا ۶۵۰ هزار بشکه است؛ رقمی که با توجه به در نظر گرفتن فروش روزانه ۲.۳ میلیون بشکه نفت در روز در بودجه سال ۱۴۰۰ وضعیت بودجه را تا پایان سال کمی بحرانی نشان می دهد؛ آن هم در زمانی که افزایش قیمت نفت و ثبات نسبی تقاضا متعاقب واکسیناسیون گسترده در جهان و افزایش تقاضای حمل ونقل و سوخت جت و بهبود رشد اقتصادی برخی کشورها، بودجه های نفتی از جمله بودجه کشور های نفت فروش خلیج فارس نفسی کشیده اند. الجزیره می نویسد درآمد های نفتی سعودی در سه ماهه دوم سال ۳۸ درصد افزایش داشته و کسری بودجه کم شده است و به پنج درصد از تولید ناخالص داخلی رسیده است. موضع نامشخص وزارت نفت حرف های اخیر وزیر نفت کمی گیج کننده است. از طرفی می گوید: برای حفظ وضع موجود و حفظ و نگهداشت تولید کارشناسان حداقل ۱۵ میلیارد دلار بودجه پیش بینی کردند تا هزینه شود و برای افزایش تولید و عملیاتی کردن میدان های مشترک جدید و توسعه و تکمیل آن ها شاید در چهار سال حدود ۲۵ تا ۲۰ میلیارددلار سرمایه پیش بینی می شود و قول داد در ماه های آینده خبر های خوبی درباره فروش نفت اعلام کند، اما در میان سخنان خود باز از تهاتر سخن گفت و اینکه چند الگو از جمله ظرفیت صندوق توسعه ملی، استفاده از تسهیلات بانکی، اوراق مشارکت، مشارکت مردم در قالب صندوق پروژه، استفاده از تهاتر نفت و استفاده از توان سرمایه گذاران خارجی به ویژه کشور های همسو از جمله راه های تأمین مالی این پروژه هاست. وزیر نفت همچنین بر استفاده از دستگاه های خارج از مجموعه وزارت نفت و اراده محکم برای فروش نفت سخن گفت. منظور وزیر از این دستگاه های خارج از مجموعه دقیقا مشخص نیست، اما با توجه به روابط آقای وزیر و سابقه کشور می شود حدس هایی درباره آن زد. نامشخص بودن موضع وزیر را، روز دوشنبه، ۲۲ شهریور ماه، رضا پدیدار، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی نیز تأیید می کند. به گفته او اکنون همه در یک بلاتکلیفی به سر می برند، ما در حوزه نفت منتظریم که وزیر نفت پیشنهاد های خود را در زمینه مشارکت بخش خصوصی در توسعه سرمایه گذاری در صنعت نفت ارائه دهد تا بتوان اظهارنظر کرد یا تصمیم گرفت. این فعال اقتصادی درباره برجام نیز می گوید: وقتی جابه جایی پول مقدور نیست، سرمایه چگونه وارد کشور شود؟ بنابراین موضوع سرمایه گذاری خارجی کلا منتفی است، اگر قرار باشد سرمایه خارجی جذب شود، ابتدا باید برجام و اف ای تی اف به سرانجام برسد تا امکان مبادلات پولی و جذب سرمایه گذاری فراهم شود، فرض کنیم کشور و یا شرکتی تصمیم می گیرد که در ایران سرمایه گذاری کند، پول را از چه مسیری و با کدام بانک و قانون وارد کند؟ وقتی همه مبادی و شیوه ها منع شده اند، هیچ گاه شرکت های سرمایه گذار بزرگ حاضر به ریسک نیستند، چون امکان جابه جایی پول وجود ندارد. تبلیغ تهاتر و اوراق مشارکت کشور های همسو در سخنان وزیر احتمالا اشاره ای به چین یا روسیه است. کشور های همسو با دولت تا کنون که معامله ای در جهت سرمایه گذاری یا فروش چشمگیر نفت نکرده اند. تنها چین از ایران خرید می کند که آن هم عمدتا خریدی است از سوی پالایشگاه هایی کوچک در این کشور که عموما با بازار های جهانی ارتباطی ندارند و حجم خرید آن ها نیز مشخص است. البته ممکن است مسئله مربوط به سوءگیری دولت باشد و درآینده با سوءگیری دولت جدید اتفاقات دیگری رقم بخورد. اما اینکه آیا با تهاتر می شود مشکل فروش نفت را حل کرد یا کشور های همسو تا چه اندازه توان تأمین مالی طرح های ما را دارند و نیز استفاده از صندوق توسعه ملی و فروش اوراق مشارکت تا چه حد راهکار خوبی است، سؤالاتی است که کارشناسان پاسخ های متفاوتی به آن دارند و قبلا نیز مطرح شده است. مثلا پیش از این غنیمی فرد کارشناس ارشد حوزه انرژی به شرق گفته بود تهاتر مربوط به زمانی است که بشر از پول استفاده نمی کرد و در دوران کنونی که مدت ها از استفاده بشر از پول کاغذی می گذرد، چندان محلی از اعراب ندارد. رضا پدیدار از اتاق بازرگانی نیز در بخش دیگری از سخنان خود می گوید درباره اوراق مشارکت نظر مساعدی ندارد و می افزاید: به دلیل ملتهب بودن اوضاع، آینده روشنی برای جذب منابع مالی از طریق اوراق مشارکت نمی بینم، زیرا شدت کاهش ارزش پول به حدی بالا است که کسی نمی تواند روی بازگشت پول یا سود آن حساب کند. مسئله تکراری تحریم ها: نوش دارو بعد از مرگ تنها اشاره به تحریم در آخرین سخنان وزیر این است که رئیس (دبیرکل) اوپک هم یادآور شده که به محض برداشته شدن تحریم های ایران و مشخصا در حوزه نفت ایران، هیچ گونه محدودیتی در قبال فعالیت و همکاری نفتی با ایران نخواهیم داشت و به محض برداشته شدن تحریم ها تمام توان به همان ظرفیتی که قبل از تحریم ها داشتیم، بازخواهد گشت؛ ما مخالفیم که از نفت به عنوان ابزار سیاسی استفاده شود، زیرا در این صورت نهایتا بازار متضرر خواهد شد. درباره این سخنان اوجی به سختی می توان موضعی مثبت گرفت. اولا رفع تحریم ها؛ در این هفته آنتونی بلینکن وزیرخارجه ایالات متحده حرف هایی درباره برجام زد که بسیار ناامید کننده بود. وزیر خارجه آمریکا در یک نشست خبری مشترک با هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان مدعی شد واشنگتن به نقطه ای که بازگشت به برجام منافع کمتری برای آمریکا ایجاد کند، نزدیک تر شده است و مدعی شد با این شرایط بازگشت به همان توافق قبلی دشوار خواهد بود. امروز وضعیت برجام در نقطه ای نگران کننده قرار دارد و هرچند اکنون برخی نگرانی های از آن برطرف شده است، اما روز دوشنبه گروسی مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در نشست خبری در وین گفت تاکنون هیچ وعده ای از طرف ایرانی دریافت نکرده است و اینکه ما نیازمند گفت وگوی شفاف با دولت جدید ایران هستیم. دولت جدید ایران رویکرد های سرسختانه ای درخصوص برنامه هسته ای دارد. سخنانی که چندان بوی امید از آن نمی آید. هرچند با اقدامات از روی حسن نیت ایران بخشی از این نگرانی برطرف شده، اما تا رسیدن به توافقی که بتواند فروش نفت ایران را با همان ظرفیت پیش از تحریم ممکن کند، حداقل در کوتاه مدت کمی دور از تصور به نظر می رسد. اما حرف اوجی درباره متضرر شدن بازار را تاحدی می شود مستند به آمار کرد، اما نه کامل. ابتدای ماه جاری میلادی بخش تحلیلی اس. اند. پی. گلوبال پلتس نوشت انتظار دارد تا ماه اکتبر یا نوامبر-یعنی در دو ماه آینده- توافقی میان ایران و قدرت های جهانی ایجاد شود. به نوشته پلتس در این حالت خوش بینانه که تحریم های آمریکا لغو شود، تولید نفت ایران تا دسامبر ۲۰۲۲، یعنی حدود یک سال و سه ماه دیگر به ۳.۸۷ میلیون بشکه در روز خواهد رسید. در حالت مخالف آن، یعنی چنانچه در این دو ماه توافقی حاصل نشود و بن بست به وجود آید، تولید ایران تا پایان سال ۲۰۲۲ به میزان ۲.۱۷ میلیون بشکه خواهد بود. با احتساب مصرف داخلی کشور با این میزان تولید صادرات ایران به صفر نزدیک می شود. به نوشته این گزارش نقش نفت ایران در بازار بزرگ ترین عدم قطعیت از سمت عرضه در بازار است؛ بازاری که اکنون به نظر تشنه عرضه می رسد تا جایی که چین برای کنترل قیمت ها در روز های اخیر در اقدامی بی سابقه بخشی از ذخایر نفت خود را برای کنترل قیمت آزاد کرد و نیز آمریکا از اوپک خواست به تولید خود بیفزاید تا بازار دچار عدم توازن عرضه تقاضا نشود. تحلیل پلتس این درخواست آمریکا از اوپک را چنین ارزیابی می کند که ایالات متحده چندان امیدی به احیای زودهنگام توافق با ایران ندارد و از همین رو چنین درخواستی از اوپک کرده است. همچنین اقدام چین را می شود در همین راستا ارزیابی کرد؛ چرا که اوپک نیز تا به حال با تمام اصراری که از سوی کشور های مصرف کننده وجود دارد، حاضر به تغییر طرح قطره چکانی افزایش تولید، یعنی افزایش ۴۰۰ هزار بشکه در هر ماه نشده است. با این حال در این حالت نیز احتمال بازگشت ایران به بازار منتفی نیست، اما باز نه تا پایان سال آینده میلادی. چنین زمانی برای بودجه در حال احتضار ۱۴۰۰ به هیچ عنوان درمانی نیست. نکته ای دیگر که باید در نظر گرفت، این است که هرچند بازار نفت اکنون مشتاق عرضه بیشتر به نظر می رسد، اما با شیوع سویه دیگری از ویروس سمج کرونا آینده تقاضا نیز بار دیگر تاحدی مه آلود شده است؛ تا جایی که از سه گزارش مهم ماهانه که منتشر خواهند شد، محتاط ترین آن ها که اوپک باشد، قصد بازبینی در چشم انداز تقاضای خود را دارد. در روز های گذشته خبری منتشر شد که احتمالا اوپک در گزارشی که در زمان نگارش این گزارش هنوز منتشر نشده است، چشم انداز خود از رشد تقاضای بازار را کاهش می دهد. نکته ای که اگرچه مهم است، اما احتمالا مقطعی خواهد بود و جهان در آینده خیلی نزدیک یعنی همین حالا به نفت بیشتر نیاز دارد. اما بازگشت ایران اگر موکول به بیش از یک سال دیگر شود نه به کار بودجه امسال می آید نه سال بعد. همچنین در شرایط فعلی است که یافتن خریدار برای نفت ایران با رشد تقاضای باثبات امکان پذیری بیشتری دارد؛ بعد از آن نوش دارو است بعد از مرگ سهراب. انتهای پیام/